Golfplaten dak inspecteren met drone zonder erop te lopen

Op een loods, een schuur of een oude bedrijfshal ligt vaak hetzelfde dak: golfplaten van vezelcement, in rijen over de gordingen, met nokvorsten erop en hier en daar een lichtplaat ertussen. Zo'n dak gaat decennia mee en krijgt in die tijd zelden bezoek, want je kunt er niet veilig op lopen.

Dat is precies het probleem. De eigenaar weet dat het dak er ligt, weet dat het oud is, en weet verder bijna niets. Een lekkage is dan het eerste bericht dat je krijgt, en op dat moment is de vraag niet meer wat er aan de hand is maar wat het gaat kosten.

Een drone brengt dat dak in beeld zonder dat iemand erop hoeft. Hieronder staat wat zulke beelden in de praktijk aanwijzen, en net zo belangrijk: wat ze niet kunnen vaststellen.

Waarom je een golfplaten dak niet zomaar opstapt

Vezelcement wordt brozer met de jaren. Vorst, mos en uv-licht vreten aan het oppervlak, en een plaat die er van onderaf nog heel uitziet kan onder een voetstap alsnog doorbreken. Een val door zo'n dak loopt zelden goed af.

Platen die voor 1994 gelegd zijn kunnen bovendien asbestvezels bevatten. Lopen, boren en schuren op zo'n plaat is dan niet alleen een valrisico, maar maakt ook vezels los. Dat is werk voor een gecertificeerd bedrijf, niet voor een ladder en een onderhoudsman.

Een inspectie met een hoogwerker kan, maar die moet je laten komen, hij moet erbij kunnen, en vaak krijg je alleen de randen in beeld en niet het middenveld. Een dronevlucht pakt het hele dakvlak, van nok tot goot.

Wat je op de beelden terugziet

Scheuren, gaten en oude reparaties

Haarscheuren lopen bij golfplaten vaak dwars over de golf, meestal rond de bevestigingspunten of bij de overlap. Op een scherpe foto van dichtbij zijn ze goed te zien, zeker als het dak droog is en het licht van de zijkant komt.

Ook oude reparaties komen in beeld: een stuk bitumen over een gat, een losse plaat die met andere schroeven is teruggezet, een plaat van een afwijkende kleur die er later tussen is gelegd. Dat vertelt je iets over de geschiedenis van het dak, en over waar eerder al water binnenkwam.

Bevestiging, nokvorsten en overlappen

Op de beelden tel je de ontbrekende haken en schroeven, en zie je waar de afdichtkapjes verweerd of weg zijn. Een plaat die alleen nog door zijn eigen gewicht blijft liggen is bij de eerste storm een probleem, en dan niet alleen voor jezelf.

De nok vertelt vaak het meest. Verschoven nokvorsten, open kieren en loskomende mortel zie je van boven in een oogopslag, terwijl ze van de grond volledig buiten het zicht blijven.

Doorbuiging valt ook op. Een rij golfplaten loopt kaarsrecht als de gordingen eronder gezond zijn. Zodra die lijn gaat golven, zit er iets onder het dak dat aandacht vraagt.

Mos, bladafval en de goot

Mos houdt vocht vast tegen de plaat en versnelt de aantasting. Waar een boom overhangt of waar het dakvlak op het noorden ligt, zie je dat als donkere banen in de golven.

De goot en de hemelwaterafvoer neem ik bij zo'n vlucht altijd mee. Een goot die vol blad en mosresten staat laat water langs het dakbeschot teruglopen, en dat levert schade op die van binnen opduikt op een plek waar het dak zelf nog prima is.

Lichtplaten

Lichtplaten verouderen sneller dan de golfplaten eromheen. Ze vergelen, worden brokkelig en scheuren, en ze zijn in de praktijk de zwakste plek van het hele dak. Op luchtbeelden zijn ze makkelijk te vinden en per stuk te beoordelen.

Wat een dronevlucht niet kan vaststellen

Of een plaat asbest bevat, zie je niet op een foto. Dat vraagt om een monster en een gecertificeerd laboratorium, en bij een sanering om een asbestinventarisatie door een daarvoor erkend bureau. Wat de beelden wel doen: ze laten zien hoeveel vierkante meter er ligt, in welke staat, en hoe het dak eruitziet voordat iemand eraan begint.

Dat is bruikbare informatie voor een aanvraag of een begroting, maar het is geen vervanging van een gecertificeerd bouwkundig oordeel. Ik lever wat er te zien is, met de locatie erbij. Wat er daarna moet gebeuren, bepaalt een constructeur, een dakdekker of een asbestinventariseerder.

En er zit een praktische grens aan: wat onder de platen zit, blijft onzichtbaar. Een natte isolatielaag is op een plat dak nog wel te vinden met een warmtebeeld dakinspectie, maar een ongeïsoleerd golfplaten dak geeft dat beeld niet. Daar vertellen de binnenkant en de gordingen de rest van het verhaal.

Golfplaten dak en zonnepanelen

De vraag komt bijna altijd op hetzelfde moment: kan er een veld panelen op? Voor dat gesprek is de staat van het dak het startpunt, want panelen op een dak dat binnen vijf jaar vervangen moet worden zijn tweemaal betalen.

Luchtbeelden geven je daarvoor de maten, de ligging ten opzichte van de zon, de schaduw van bomen en belendende panden, en de staat van de platen en de bevestiging. De constructieve vraag of het dak de panelen kan dragen, hoort bij een constructeur. Op een dak waar al panelen liggen is een zonnepanelen inspectie met drone de logische vervolgstap.

Hoe zo'n vlucht verloopt

Het begint met een locatiecheck. Wat staat er omheen, wie is er op het terrein aanwezig, hoe ligt het luchtruim boven die plek en is er een beperking van kracht. Daar hangt van af of er gevlogen kan worden, en in welke vorm. Dat beloof ik dus nooit vooraf.

Op de dag zelf wil ik een droog dak en weinig wind. Een nat dak spiegelt en verbergt juist de scheuren die je zoekt. Vroeg in de ochtend of laat in de middag valt het licht schuin over de golven, en dan komen oneffenheden naar voren die er in vol middaglicht gewoon niet staan.

Een gemiddelde loods kost een uur tot twee uur op locatie, inclusief opbouw en een rondje over de gevels. Ik werk in Helmond, Eindhoven en de rest van Zuidoost-Brabant, dus voorrijden is zelden het probleem. Hoe een opdracht van aanvraag tot oplevering loopt, staat bij de werkwijze.

Wat je erna in handen hebt

• Een overzichtsbeeld van het hele dakvlak, zodat je weet waar je kijkt.
• Detailfoto's van de plekken die aandacht vragen, met hun positie op het dak.
• De nok, de randen, de goten en de lichtplaten apart in beeld.
• Een korte beschrijving van wat er te zien is, zonder conclusies die ik niet kan onderbouwen.

Die set is te gebruiken richting een dakdekker voor een prijsopgave, richting een verzekeraar bij schade, en richting je eigen onderhoudsplanning. Bij een plat dak werkt dat net zo, en wat zo'n ronde daar oplevert staat in het artikel over dakinspectie met drone op een plat dak.

Loopt er een golfplaten dak waar je al jaren niet op geweest bent, dan is een vlucht de snelste manier om te weten waar je aan toe bent. Vraag een locatiecheck aan met het adres en een paar foto's van de grond, dan laat ik weten of er boven dat pand gevlogen kan worden en wat ik denk tegen te komen.